آزمودن الگوئی از رابطه تعارض کار-خانواده و بهزیستی کاری با میانجی‌گیری فشارهای روان‌شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر آزمودن الگو رابطه تعارض کار-خانواده و بهزیستی کاری با میانجی‌گیری فشارهای روان‌شناختی در کارکنان سازمان‌های دولتی شهر اهواز بود. جامعه پژوهش کلیه کارکنان متأهل سازمان‌های دولتی شهر اهواز بود و اعضای نمونه شامل 203 نفر کارمند زن بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند و به پرشسنامه‌های سلامت عمومی، بهزیستی کار و تعارض کار-خانواده پاسخ دادند. داده‌ها به روش الگویابی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مسیرهای مستقیم انواع تعارض کار-خانواده به فشار روان‌شناختی و بهزیستی کاری و نیز مسیر غیر‌مستقیم تعارض کار-خانواده مبتنی بر فشار روان‌شناختی به بهزیستی کاری از طریق فشارهای روان‌شناختی معنی‌دار بودند.

عنوان مقاله [English]

Testing a Model of the Relationship between Work-Family Conflict and Vocational Well-Being with Mediating Role of Psychological Strain

نویسندگان [English]

  • Khaled Aslani 1
  • Khadigeh Moaref 2
  • Aabas Amanelahi 3
1 Assistant Professor, Department of Consulting, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz Iran
2 M.A. Student of Consultation, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor, Department of Consulting, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahwaz, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to test a model of the relationship between work-family conflict and vocational well-being with mediating role of psychological strain in employees of Ahvaz public organizations. The sample consists of 203 female employees that were selected by multi-stage random sampling method. Participants completed work-family conflict, mental health and vocational well-being questionnaires. Structural equation modeling showed that there are significant correlations between types of work-family conflict, psychological strain and vocational well-being. Findings also showed that psychological strain hah significant mediating role in the relationship between work-family conflict and vocational well-being.

کلیدواژه‌ها [English]

  • work-family conflict
  • vocational well-being
  • psychological strain

فارسی

رسولی، پریسا؛ خانکه، حمید‌رضا؛ فلاحی خشکناب؛ مسعود؛ و رهگذر، مهدی (1388). تأثیر آموزش مدیریت زمان بر تعارض کار- زندگی در پرستاران. مجله دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران (حیات)، دوره 15، شماره 3، 5-11.

عبادی، مهدی؛ حریرچی، امیرمحمود؛ شریعتی، محمد؛ گرمارودی، غلام‌رضا؛ فاتح، ابوافضل و منتظری، علی (1381). ترجمه و تعیین پایایی و روایی پرسشنامه 12 سؤالی سلامت عمومی (GHQ-12). فصلنامه پایش، سال اول، شماره سوم، 39-46.

متشرعی، محمد‌حسین و نیسی، عبدالکاظم (1389). آزمون الگوی نظری از تعارض کار-خانواده در پرستاران بیمارستان‌های دولتی شهر شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.

 

لاتین

Allen, T. D., Herst, D. E. L., Bruck, C. S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5, 278-308.

Amstad, F. T., Meier, L. L., Fasel, U., Elfering, A., & Semme, N. K. (2011). A meta-analysis of work-family conflict and various outcomes with a special emphasis on cross-domain versus matching- domain relations. Journal of Occupational Health Psychology, 16 )2(, 151-169.

Aryee, S., Srinivas, E. S. & Tan, H. H. (2005). Rhythms of life: Antecedents and outcomes of work-family balance among employed parents. Journal of Applied Psychology, 90, 132-146.

Bellavia. G., & Frone, M. (2005). Work-family conflict. In J. Barling, E. K. Kelloway, & M. Frone (Eds.). Handbook of work stress, (pp. 113.147). Sage Publications: Thousand Oaks.

Carlson, D. S., Kacmar, K. M., & Williams, L. J. (2000). Construction and initial validation of a multidimensional measure of work-family conflict. Journal of Vocational Behavior, 56, 249-76.

Casper, W. J., Eby, L. T., Bordeaux, C., Lockwood, A., & Lambert, D. (2007). A review of research methods in IO/OB work-family research. Journal of Applied Psychology, 92 (1), 28-43.

Eby, L. Casper, W., Lockwood, A., Bordeaux, C & Brinley, A. (2005). Work and family research in IO/OB: Content analysis and review of the literature (1980-2002). Journal of Vocational Behavior, 66, 124-197.

Ford, M. T., Heinen, B. A., & Langkamer, K. L. (2007). Work and family satisfaction and conflict: A met analysis of cross-domain relations. Journal of Applied Psychology, 92, 57-80.

Grandey, A. A., & Cropanzano, R. (1999). The conservation of resources model applied to work-family conflict and strain. Journal of Vocational Behavior, 54, 350-370.

Grant-Vallone, E. J., & Donaldson, S. I. (2001). Consequences of work-family conflict on employee wellbeing over time. Work & Stress, 15, 214–226.

Greenhaus, J. H., & Beutell, N. J. (1985). Sources of conflict between work and family roles. Academy of Management Review, 10, (1), 76-88.

Kalliath, T., Kalliath, P., Chan, C., & Thachil, G. (2013). The path to wellbeing: The role of work-family conflict, family-work conflict and psychological strain. World Academy of Science, Engineering and Technology 79.

Kinnunen, U., & Mauno, S. (1998). Antecedents and outcomes of work-family conflict among employed women and men in Finland. Human Relations, 51, 157-177.

Kinnunen, U., Feldt, T., Geurts, S., & Pulkkinen, L. (2006). Types of work-family interface: Well-being correlates of negative and positive spillover between work and family. Scandinavian Journal of Psychology, 47 (2), 149-162.

Kinnunen, U., Geurts, S., & Mauno, S. (2004). Work-to-family conflict and its relationship with satisfaction and well being: A one year longitudinal study on gender differences. Work & Stress, 18, 1-22.

Kossek, E. E., & Ozeki, C. (1998). Work-family conflict, policies, and the job-life satisfaction relationship: A review and directions for organizational behavior/human resources research. Journal of Applied Psychology, 83, 139-149.

Montazeri, A., Harirchi, A., M, Shariati, M., Garmaroudi, G., Ebadi, M., & Fateh, A. (2003) The 12-item General Health Questionnaire (GHQ-12): Translation and validation study of the Iranian version. Health Quall Life Outcomes, 1, 66.

Noor, N. M. (2003). Work- and family-related variables, work-family conflict and women’s well-being: Some observations. Community, Work and Family, 6, 297-319.

O‘Driscoll, M. P., Brough, P., & Kalliath, T. (2004). Work/family conflict, well-being, satisfaction and social support: A longitudinal study in New Zealand. Equal Opportunities International, 23 (1/2), 36-56.

Peeters, M. C. W., de Jonge, J., Janssen, P. P. M., & Van der Linden, S. (2004). Work–home interference, job stressors and employee health in a longitudinal perspective. International Journal of Stress Management, 11, 305-322.

Rantanen, J. (2008). Work- family interface and psychological well-being: A personality and longitudinal perspective. Dissertation. Faculty of Social Sciences of the University of Jyvaskyla.

Van Hooff, M., Geurts, S. A. E., Taris, T. W., Kompier, M .A. J., Dikkers, J. S. E., Houtman, I. L. D., & Van den Heuvel, F. (2005). Disentangling the relationships between work-home interference and employee health: A longitudinal study among ditch police officers. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 31, 15-29.

Voydanoff, P. (2002). Linkages between the work–family interface and work, family, and individual outcomes. Journal of Family Issues, 23, 138-164.

Warr, P. (1990). The measurement of well-being and other aspects of mental health. Journal of Occupational Psychology, 63, 193-210.