مقایسه سه مدل رابطه تجدید قوا و چهار نوع سنجش هفته‌ای عملکرد (تلاش، رفتار شهروندی سازمانی، کنشمندی و عملکرد وظیفه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، اهواز

2 مدرس دانشگاه آزاد و پیام نور اهواز- کارشناس ارشد روان‌شناسی صنعتی و سازمانی

چکیده

به تازگی اهمیت تجدید قوا و پیامد و تأثیر آن بر رفتار کاری مورد توجه قرار گرفته است. تجدید قوا فرآیندی برای ذخیره منابع از دست رفته می‌باشد. مطالعات قبلی به بررسی رابطه تأثیر فوری تجدید قوا بر عملکرد کارکنان در همان روز پرداخته‌اند. در این پژوهش اطلاعات در سه هفته از 140 کارمند در سه شرکت صنعتی جمع‌آوری شد. پژوهش حاضر رابطه میان میزان تجدید قوای فرد در آغاز هفته کاری و ساختار چند سطحی عملکرد یعنی کنش‌مندی فردی، رفتار شهروندی سازمانی‌، تلاش و عملکرد وظیفه را در سطح سازمان بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان داد کارمندانی که بخوبی تجدید قوا شده باشند، عملکرد وظیفه‌ای هفته‌ای، ابتکار شخصی (رفتار کنش‌مند) و رفتار شهروندی سازمانی در تمام طول هفته افزایش می‌یابد و اگر تجدید قوا در پایان هفته بخوبی صورت پذیرد فرد برای انجام عملکرد خود نیاز به صرف تلاش کمتری خواهد داشت. معمولاً افراد برای جلوگیری از کاهش عملکرد خود تلاش بیشتری در کار خواهند داشت و بنابراین استرس و فشار بیشتری را تجربه می‌کنند. هم سازمان‌ها و هم کارکنان در مزایای تجدید قوا سهیم هستند. به این صورت که کارکنان دیگر ناخواسته متحمل زحمت و فشار کار نمی‌شوند و سازمان‌ها نیز در عملکرد وظیفه، رفتار شهروندی سازمانی و کنش‌مندی فردی کارکنانشان بهبود خواهند دید.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Recovery and Four Weekly Measured Aspects of Performance (Effort, Organizational citizenship behavior, Proactivity and Performance)

نویسندگان [English]

  • Hamid Reza Oreyzi 1
  • Molod Amiri 2
1 Associate Professor of Industrial and Organizational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Isfahan University, Isfahan, Ahvaz
2 Moderator of Azad University and Noor Noor Ahwaz - MA in Industrial and Organizational Psychology
چکیده [English]

Recently, the importance of recovery and its impacts on job performance have attracted much attention. Recovery is the process of replenishing the depleted resource. Previous studies have examined the relationship between immediate impacts of recovery and performance of employees on the same day, while the current study gathered data in three weeks time from 140 employees in three different companies. The present study explored the relationship between the level of individual recovery at the start of the working week and performance multidimensional construct namely personal initiative, organization citizenship behavior, effort and task performance. The results showed that those employees who had a good recovery increased their task performance, personal initiative, organizational citizenship behavior during the whole week. It was also found that if recovery was done at the end of the week, the staff needed less amount of effort to perform their task well. To prevent reducing performance, employees usually try to compensate by putting in more effort at work, so they experienced more strain. Both organization and employees share the advantage of recovery. This means that employees are no longer experiencing the burden and pressure of work and organizations also benefit from the improvement of task performance, organization citizenship behavior and personal initiative of their staff.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Recovery
  • Effort
  • Task performance
  • organizational citizenship behavior
  • proactivity

فارسی

ابوالقاسمی، فرحناز. (1382). هنجاریابی عاطفه مثبت و منفی و اعتباریابی همزمان آن با مقایسه سلامت ذهن و سرزندگی در دانشجویان دانشگاه اصفهان. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان.

اسلامی وقار، مریم (1388). رابطه خود پنداره فردی و جمعی با تعهد سازمانی و رفتار مدنی سازمانی در کارکنان ستادی شرکت ملی گاز ایران. دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی.

اشتروبه، ولفگانگ. (1383). «روان‌شناسی اجتماعی از منظر اروپائیان». (ترجمه اژه‌ای وحبیبی، حجت، صابری و فیروزان)، تهران، انجمن ایرانی روان‌شناسی، نشر سمپاد.

اوبرین، گوردن، ای. (1382). «روان‌شناسی کار و بیکاری». (ترجمه فضل الله یزدانی و احمد غضنفری). تهران. آوای نور.

بارون، رابرت. بیرن، دان. برنسکامب، نایلا. (1389). «روان شناسی اجتماعی»(ترجمه یوسف کریمی)،تهران، نشر روان.

پارسا، محمد. (1372). «روانشناسی یادگیری بر بنیاد نظریه ها». تهران، بعثت، چاپ دوم، ص 105.

سبحانی‌نژاد، مهدی. یوزباشی، علی‌رضا. شاطری، کریم. (1389). «رفتار شهروندی سازمانی»، تهران، نشر سیطرون.

عریضی، حمیدرضا ؛ جهان‌بخش گنجه، سحر (1390). بررسی رابطه خلق با رفتار جامعه یار. مجله تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دوره 9، شماره1 .44-55.

عریضی، حمیدرضا، گل‌پرور، محسن. (1388). تأثیر حالات خلقی لحظه‌ای بر رضایت شغلی لحظه‌ای و تأخیری. مطالعات آموزش و یادگیری، 1 پپ02/56، 141-166.

جهان‌بخش گنجه، سحر (1383). اثر (رابطه) تقاضاها و کنترل شغلی در طراحی شغل بر فشار روانی در شغل و سلامت ذهن کارکنان پتروشیمی اصفهان.دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی.

حافظی، فریبا؛ شکرکن، حسین. (1387). بررسی رابطه خشنودی شغلی و عملکرد شغلی با توجه به متغیر تعدیل‌کننده عزت نفس. مجله علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره سوم، 5،19-26.

ریف‌کین، جرمی. (1388). «پایان (کار)، زوال نیروی کار جهانی و طلوع عصر پسا بازار». (ترجمه حسن مرتضوی)، تهران، نشر اختران.

کورمن، ابراهام. ک (1370). روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، ترجمه حسین شکرکن، تهران، انتشارات رشد.

 

لاتین

Beal. j., Weiss, H. M., Barros, E. & MacDermid,S. M. (2005). An episodic process model of affective influences on performance. Journal of Applied Psychology, 90, 1054 – 1068.

Binnewies, C., Sonnentag, S., & Mojza, E. J. (2009). Daily performance at work: Feeling recovered  in the morning as a predictor of day- level job performance. Journal of Organizational Behavior, 30, 67-93.

Binnewies, C., Sonnentag, S., & Mojza, E. J .(2010). Recovery during the weekend and fluctuations in weekly job performance: A week-level study examining intra-individual relationships. Journal of Occupational and Organizational Psychology,83(2), 419-441.

Campbell, j. P. (1990). Modeling the performance prediction problem in industrial and organizational psychology. In M. D. Dunnette & L. M. Hough (Eds.), Handbook of Industrial  and Organizational Psychology (2nd ed., vol.1, pp. 687-732) Palo Alto,CA: Consulting psychologists press , Inc.

Crant, J. M. (2000). Proactivebehavior in organizations .Journal of  Management, 26,435-462.Demerouti,E, Taris, T.W.& Bakker, A.B.(2007). Need for recovery, home- work interference and performance: is lack of concentration the link? Journal of vocational Behavior, 71, 204 -220.

Eden, D. (2001). vacations an other respites :studying stress on and off the job. In C.L.cooper& I. T. Robertson (Eds.)., International Review of Industrial and Organizational Psychology, 16, 121-146.

Ekstedt, M., Soderstrom, M., & Akerstedt, T. (2009). Sleep physiology in recovery from burnout. BiologicalPsychology,82 (3), 267-273.

Frese, M., kring, W., soose, A., & zempel, J. (1996). Personal initiative at work: Differences  between East and west Germany. Academy of Management Journal, 39, 37-63.

Fritz, C., & Sonnentag, S. (2005). Recovery, health and job performance: Effects of weekend experiences. Journal of Occupational Health Psychology, 10, 187-199.

Gross, M., Semmer N. K., Meier, I., Kalin, W., Jacobshagen, N., & Tschan, F. (2011). The effect of positive events at work on after-work fatigue: they matter most in face of adversity. Journal of Applied Psychology, 96, (3), 654-664.

Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44, 513-524.

Hockey, G. R. J. (1993). cognitive –energetical control mechanisms in the management of work demands and psychological health. In A. D. Baddeley & L. Weiskrantz (Eds.), Attention: selection, awareness, and control: A tribute to Donald Broadbent (pp.328-

345). New York, ny: Clarendon press/oxford University press.

McCarthy, E. (1994). Interwiew, March 18.

Korman, A. (1976). Hypothesis of work behavior revisited and an extension. Academy of Management Review, 1, 50-63.

Marcuse, H. (1979). Eros and civilization, Frankfurt,Perface.

Meijman, T. F., & Mulder, G. (1998). Psychological aspects of workload. In P. J. D. Drenth, & H. Thierry (Eds.), Handbook of work and organizational psychology (2nd ed., vol.2, PP.5- 33 ). Hove: psychology press/Erlbaum Taylor and Francis.

Oreyzi, H. M., & Amiri, M. (2013). Personnel performance prediction in the beginning of the week from relaxation, mastery experience, and psychological detachment via recovery. Reef Resources Assessment and Management Technical Paper. RRAMT . Vol. 38 (2), 2013, 5. Available online at www.behaviorsciences.com.

Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of management, 6, (3), 513-563.

Roe, R. A., Zinovieva, I. L., Dienes, E., & Horn, L. A. T. (2000). A comparison of work motivation in Bulgaria, Hungary, and The Netherlands: Test of a model. Applied Psychology: An International Review, 49, 658-687.

Sluiter, j. k., van der Beek, A. J., & Frings- Dresen, M. H. W. (1999). The influence of work characteristics on  the need for recovery and experienced health: A study on coach drivers. Ergonomics, 42, 573-583.

Smith, C. A., Organ, D. W., & Near, J. P. (1983). Organizational citizenship behavior: Its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology, 68, 653-663.

Sonnentag, S. (2003). Recovery, work engagement, and proactive behavior: A new look at the interface between nonwork and work engagement, and proactive behavior: A new look at the interface between nonwork and work. Journal of Applied Psychology, 88, 518-528.

Sonnentag, S, Binnewies, C., & Mojza, E. J. (2008). Did you have a nice evening? A day-level study on recovery experiences sleep and affect. Journal of Applied Psychology, 93, 674 -684.

Sonnentag, S., & kruel, U. (2006). psychological detachment from work during off- job time: the role of job stressors, job involvement, and  recovery efficacy. European Journal of Work and Organizational Psychology, 15, 197-217.

Stewart, G. L., & Nandkeolyar, A. K. (2006). Adaptation and intra individual  variation in sales outcomes: Exploring the interactive effects or personality and environmental opportunity. Personnel Psychology, 59 , 307-332.

Trougakos, J. P, Beal, D. J, Green, S.G., & Weiss, H. M. (2008). Making the break count: An episodic examination of recovery activities, emotional experiences, and affective delivery. Academy of Management Journal, 51, 131- 146.

Van Dyne, L., Graham, J. W., Dienesch, R. M. (1994). Organizational citizenship behavior. Academy of Management Journal, 74, 656-701.

Van Dyne, L., & LePine, J. A. (1998). Helping and voice extra-role behaviors: Evidence of construct and predictive validity. Academy of Management Journal,41: 108-119.

Watson, D., Clark, L. A., & Tellegen, A. (1988). Development and

validation of brief measures of Positive and Negative Affect: The PANAS Scales. Journal of Personality and Social Psychology, 54,1063-1070.

West man, M., & Eden, D. (1977). Effects of a respite from work on burnout: Vacation relief an fade-out. Journal of Applied Psychology, 82, 519-527.

Williams, L .J, & Anderson, S. E. (1991). Job satisfaction and organizational commitment as predictors of organizational citizenship and in –role behaviors. Journal of Management, 17, 601- 617.

Williams, S. M., & Sanchez, J. (1998). Customer service oriented behavior, person and situational antecedents. Journal of Quality Management, 3, 101-117.