رابطه علی رهبری سازمانی با چابکی سازمانی: نقش میانجی‌گر رضایت شغلی و تعهد سازمانی در شرکت ملی حفاری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه علی رهبری سازمانی با چابکی سازمانی با توجه به نقش میانجی‌گر رضایت شغلی و تعهد سازمانی بود. طرح پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر الگویابی معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 325 نفر از کارکنان شرکت ملی حفاری ایران بود. 176 شرکت‌کننده در پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از چهار پرسشنامه رهبری سازمانی، چابکی سازمانی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی استفاده شد. یافته‌ها بیانگر برازش الگوی پیشنهادی با داده‌ها بود. نتایج همچنین نشان دادند رهبری سازمانی از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی تأثیر مثبت و معنی‌داری بر چابکی سازمانی داشت. معنی‌داری مسیرهای مستقیم رهبری سازمانی بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و چابکی سازمانی و نیز رضایت شغلی و تعهد سازمانی بر چابکی سازمانی نیز مورد حمایت قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Casual Relationship of Organizational Leadership with Organizational Agility: The Mediating Role of Job Satisfaction and Organizational Commitment in Employees of National Iranian Drilling Company

نویسنده [English]

  • GH. AMIRNEJAD
AZAD
چکیده [English]

The Purpose of this study was to investigate the casual relationship of organizational leadership with organizational agility through job satisfaction and organizational commitment. Statistical Population was 325 employees of National Iranian Drilling Company. From this population, 176 persons were selected by simple random sampling method. In order to collect data, four questionnaires were used: organizational leadership, job satisfaction, organizational commitment and organizational agility questionnaires. Fitness of the proposed model was examined through Structural Equation Modeling (SEM). Findings indicated that the proposed model fit the data. Results supported the direct effects of organizational leadership on organizational agility, jab satisfaction and organizational commitment and job satisfaction and organizational commitment on organizational agility. Findings also showed that organizational leadership has positive and significant effect on organizational agility through job satisfaction and organizational commitment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Leadership
  • Job Satisfaction
  • organizational commitment
  • organizational agility

فارسی

احسانی، مریم؛ صداقتی، مریم؛ و قنبری، عاطفه (1391). بررسی ارتباط بین سبک‌های رهبری سرپرستاران با رضایت شغلی پرستاران شاغل در بخش‌های داخلی و جراحی بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن. مجله اخلاقیات در تحصیل، 1(1)، 20-14.

احمدی، شورش (1393). بررسی رابطه‌ سبک رهبری تحول‌آفرین بر چابکی سازمانی در بانک‌های دولتی سطح شهرستان مریوان. اولین همایش ملی الکترونیکی دستاوردهای نوین در علوم مدیریت و حسابداری.

اژدری، ژاله؛ رحیمی، فرج‌اله؛ قیتانی، البرز؛ و اژدری، پرستو (1391). بررسی تأثیر اقدامات مدیریت منابع انسانی و چابکی سازمانی بر مزیت رقابتی. اولین کنفرانس بین المللی مدیریت، قم.

امیرکبیری، علیرضا؛ خدایاری، ابراهیم؛ نظری، فرزاد؛ و مرادی، محمد (1385). بررسی رابطه بین سبک‌های رهبری تحول‌آفرین و تبادلی با تعهد سازمانی کارکنان. فرهنگ مدیریت، 4(4)، 142-117.

امین بیدختی، علی‌اکبر و صالح‌پور، معصومه (1386). رابطه رضایت شغلی با تعهد سازمانی در کارکنان آموزش و پرورش. راهبردی بازرگانی (دانشور رفتار)، 1(26)، 39-31.

آذر، عادل؛ تیزرو، علی؛ مقبل باعرض، عباس؛ و انواری رستمی، علی‌اصغر (1387). طراحی الگو چابکی زنجیره تأمین، رویکرد الگو‌سازی تفسیری- ساختاری. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 14(4)، 25-1.

آقایی، میلاد و آقایی، رضا (1393). ارائه الگوی مفهومی چابکی سازمانی. رشد فناوری، 10(39)، 43-37.

بهروان، حسین و سعیدی، رقیه (1388). عوامل مؤثر بر میزان تعهد سازمانی کارکنان شرکت گاز نمونه مورد مطالعه: اداره مرکزی استان خراسان رضوی، شهر مشهد. مجله علوم اجتماعی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 6(2)، 181-199.

بهشتی‌فر، ملیکه و نکوئی مقدم، محمود (1389). رابطه رفتار اخلاقی مدیران با رضایت شغلی کارکنان. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 5(2-1)، 67-73.

جعفرنژاد، احمد و شهائی، بهنام (1386). مقدمه‌‌ای بر چابکی سازمانی و تولید چابک. تهران: مؤسسه‌ کتاب مهربان نشر. چاپ دوم.

خسروی‌پور، الهام و امیرنژاد قنبر (1393). تأثیر متغیرهای داخلی فناوری اطلاعات و ارتباطات بر چابکی سازمانی در دانشگاه های دولتی استان خوزستان (مورد مطالعه: دانشگاه کشاورزی شهید چمران). فصلنامه توسعه اجتماعی (توسعه انسانی سابق)، 8(4)، 66-47.

خورشید، صدیقه (1390). مطالعه تأثیر سرمایه اجتماعی بر تعهد سازمانی کارکنان: بررسی موردی بانک‌های دولتی شهر کرمان. مجله فرآیند مدیریت توسعه، 25(1)، 147-115.

خورشید، صدیقه و محفوظی موسوی، سید حسن (1389). الگو سنجش و تحلیل نیاز سازمان‌های تولیدی به چابک شدن با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه و رویکردی فازی. مجله مدیریت صنعتی، 2(4)، 56-37.

رضایی، لیلا و ساعتچی، محمود (1388). رابطه بین سبک رهبری مدیران با تعهد سازمانی کارکنان کارخانجات مخابراتی ایران. مجله آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، 2(6)، 117-99.

زکی، محمدعلی (1387). بررسی تحقیقات رضایت شغلی در ایران (تحلیل محتزای پایان نامه‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌های دولتی طی سال‌های 1358 تا 1387 موجود در پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران). فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 1(1)، 79-104.

سلیمانی، محمدرضا (1370). رضایت شغلی کتابداران و تأثیر آن بر کیفیت ارائه خدمات کتابخانه ، اطلاع‌رسانی و کتابداری. تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)، 32(35)، 60-49.

سهرابی، روح‌الله (1388). الگوی عملیاتی برای ارزیابی و سنجش چابکی در زنجیره تأمین شرکت ملی نفت: مورد مطالعه شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب. (رساله دکتری مدیریت صنعتی). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.

شفیعی، مهرداد (1392). تعهد سازمانی در شرکت‌های نوپای دانش بنیان، عامل انسجام و بقای کسب و کار در محیط رقابتی. فصلنامه رشد و فناوری، 9(34)، 52-44.

صادقی، عباس و فتحی، بهمن (1381). بررسی رابطه جو سازمانی و رضایت شغلی معلمان در شهرستان ماسال در استان گیلان. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، 2(5)، 79-55.

طاهری لاری، مسعود و عقیلی، طیبه (1390). بررسی رابطه بین سبک‌های رهبری با تعهد سازمانی کارکنان. کنفرانس ملی کارآفرینی. تعاون، جهاد اقتصادی.دانشگاه آزاد اسلامی واحد نایین.

عزیزی‌نژاد، بهاره؛ جناآبادی، حسین؛ و مرادزاده، عبدالباسط (1393). طراحی الگو تأثیر سبک رهبری بر فراموشی سازمانی هدفمند و عملکرد سازمانی با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 7(25)، 83-78.

قلی‌زاده، محمدرضا؛ فانی، علی‌اصغر؛ و احمدوند، علی‌محمد (1389). بررسی تأثیر سبک‌های رهبری بر رضایت شغلی کارکنان نیروی انتظامی (مطالعه موردی کارکنان معاونت طرح و برنامه و بودجه ناجا). فصلنامه توسعه انسانی پلیس، 7(28)، 45-29.

کرمی نیا، رضا؛ سلیمی، سیدحسین؛ و امینی، علی (1389). رابطه سبک رهبری با فرهنگ و تعهد سازمانی در نیروهای نظامی. مجله طب نظامی، 12(2)، 44-49

گل‌پرور، محسن و نادی، محمدعلی (1389). رابطه حمایت مدیریت از رفتارهای اخلاقی با
رضایت شغلی معلمان. مجله روانشناسی، 54(2)، 142-160.

مجیدی، عبدالله (1380). رضایت شغلی و عملکرد. نشریه علوم اجتماعی، 8،32-20.

مورهد، گرگوی و گریفین، ریکی (1995). رفتار سازمانی. ترجمه سیدمهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده (1392). تهران: انتشارات مروارید.

 

لاتین

Almahamid, S. Awward, A., & Mcadams, A. (2010). Effects of organizational agility and knowledge sharing on competitive advantage: An empirical study in Jordan. International Journal of Management, 27(3), 387-579.

Arnold, K. A., Barling, J., & Kelloway, E. K. (2001). Transformational leadership or the iron cage: Which predicts trust, commitment and team efficacy?. Leadership & Organization Development Journal, 22(7), 315-320.

Baker, T. L., Hunt, T. G., & Andrews, M. C. (2006). Promoting ethical behavior and organizational citizenship behaviors: The influence of corporate ethical values. Journal of Business Research, 59, 849-857.

Brayfield, A. H., & Rothe, H. D. (1951). An index of job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 35, 307-311.

Breu, K., Hemingway, C. J., & Strathern, M. (2001). Workforce agility: The new employee strategy for the knowledge economy. Journal of Information Technology, 17(1), 21-31.

Culverson, D. E. (2002). Exploring organizational commitment following radical change: a case study within the parkscanada agency (Masters dissertation), Canada: University of Waterloo.

Dobni, D., Ritchie, B., Zerbe, W. (2000), Organizational values: the inside view of service productivity. Journal of Business Research, 47(2), 91-107.

Ellinger, A. E., Musgrove, C. F., Ellinger, A. D., Bachrach, D. G., Elmadag Bas, A. B., & Wang, Y. L. (2012). Influences of organizational investments in social capital on service employee commitment and performance. Journal of Business Research, 66(8), 1124-1133.

Garcia, J. (1997). How’s your organizational commitment. HR Focus, 74(4), 23-24.

Geijsel, F., Sleegers, P., Leithwood, K., & Jantzi, D. (2003) Transformational leadership effect on teacher's commitment and effort toward school reform. Journal of Educational Administration, 41(3), 228-256.

Hacket, R. D., & Guion, R. M. (1985). A Reevaluation of absenteeism- job satisfaction relationship. Organizational Behavior And Human Decision Processes, 35(3), 340-381.

Herrbach, P. (2007). Is ethical P–O fit really related to individual outcomes?. A Study of Managementlevel Employees Business & Society, 46(3), 1-304.

Kim, W. G., & Brymer, R. A. (2011). The effects of ethical leadership on manager job satisfaction, commitment, behavioral outcomes, and firm performance. International Journal of Hospitality Management 30(4), 1020-1026.

Lambert, V. A., & Nugent K. E. (1999), Leadership Style For Facilitating The Integration Of Culturally Appropriate Health Care. Seminars for Nurse Manage RS, 7(4), 172-178.

Leveck, M. L., & Jones C. B. (1996). The nursing practice environment staff retention and quality of care. Research in Nursing and Health, 19(4), 331-343.

Maskell, B. (2001). The age of agile manufacturing. Supply Chain Management: An International Journal, 6(1), 5-11.

Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. M. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14, 224-247.

Muchinsky, P. M. (1977). Employee absenteeism: A review of the literature. Journal of Vocational Behavior, 10(3), 316-340.

Netherlands, S. (2004). Management priorities and management ethics. Journal of Business Ethics, 4(1), 65-70.

Okpara, J. O., Squillace, M., & Erondu, E. A. (2005). Gender differences and job satisfaction: a study of university teachers in the United States. Women in Management Review, 20(3), 177-190.

Peterlok, R. Westwood, J., & Carawford, D. (2005). Perceptions of
organizational subculture and their significance for organizational commitment. Applied Psychology: An International Review, 54(4), 490-514.

Pillai, R., & Williams, E. A. (2004) Transformational leadership self-efficacy, group cohesiveness, commitment, and performance. Journal of Organizational Change Management, 17(2), 144-159.

Spector, P. E. (2000). Development of the work locus of control scale. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 61(4), 275-353.

Zhang, Z., & Sharifi, H. (2000). A methodology for achieving agility in manufacturing organizations. International Journal of Operations and Production Management, 20(4), 496-512.