تبیین نقش سرمایه روان‌شناختی بر رفتارهای مدنی سازمانی: شواهدی جامع از سه پژوهش مستقل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، گروه روان شناسی صنعتی و سازمانی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش سرمایه روان‌شناختی بر رفتارهای مدنی سازمانی اجرا شد. جامعه آماری پژوهش در سه مطالعه مستقل، سه سازمان (یک سازمان دولتی، یک سازمان خدماتی و معلمان زن) در شهرهای اصفهان و اهواز بودند که به ترتیب از بین آن‌ها 279 نفر،267 نفر و 351 نفر به شیوه سهل‌الوصول انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش در هر سه مطالعه شامل پرسشنامه‌های سرمایه روان‌شناختی و رفتارهای رفتارهای مدنی سازمانی بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل رگرسیون به شیوه همزمان تحلیل شد. نتایج مطالعه اول نشان داد که به ترتیب امیدواری، خودکارآمدی و تاب‌آوری قادر به پیش‌بینی (معنی‌دار) رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد و امیدواری، تاب‌آوری و خوش‌بینی قادر به پیش‌بینی رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به سازمان هستند. نتایج مطالعه دوم نیز نشان داد که خودکارآمدی در حد نه چندان بالا پیش‌بینی‌کننده یاری‌رسانی و خودکارآمدی، امیدواری و خوش‌بینی پیش‌بینی‌کننده فضایل شهروندی هستند. بالاخره نتایج مطالعه سوم نیز نشان داد که در میان معلمان زن از چهار مؤلفه سرمایه روان‌شناختی، فقط خودکارآمدی پیش‌بینی‌کننده رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد است. در مجموع نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در هر ساختار سازمانی معین، برخی از مؤلفه‌های سرمایه روان‌شناختی می‌توانند با ابعاد رفتارهای مدنی سازمانی رابطه برقرار کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation of the Role of Psychological Capital on Organizational Citizenship Behaviors: Comprehensive Evidence from Three Independent Researches

نویسندگان [English]

  • Mohsen Golparvar 1
  • Ali Fathi 2
  • Maryam Kazemi 2
  • Afsaneh Rahmati Azarmonabadi 2
1 Associate Professor, Department of Psychology, Isfahan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2 M.A. of Industrial and Organizational Psychology, Department of Industrial and Organizational Psychology, Isfahan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
چکیده [English]

This study aimed to investigate the role of psychological capital in relation to organizational citizenship behaviors. Research statistical population was the employees of three independent organizations (a public sector organization, a service organization and female teachers) in Ahvaz and Isfahan. From this population, 279, 267 and 351 persons were selected by convenience sampling method. Research instruments in three studies were psychological capital and organizational citizenship behaviors questionnaires. Data were analyzed with the use of regression analysis (enter method). Results of first study revealed that, only hope, self-efficacy and resiliency predicted organizational citizenship behaviors toward individuals and hope, resiliency and optimism predicted organizational citizenship behaviors toward organization. Results of second study indicated that, self-efficacy is marginal predictor of helping, and self-efficacy, hope and optimism are able to predict civic virtue. The results of third study showed that from the four components of psychological capital, only self-efficacy able to predict organizational citizenship behaviors toward organization. In sum, the results of this study show that in any given organizational structure, some of psychological capital components can be related to the organizational citizenship behaviors.

This study aimed to investigate the role of psychological capital on organizational citizenship behaviors. Research statistical population was the employees of three independent organizations (a public sector organization, a service organization and women teachers) in Ahvaz and Isfahan city. From the statistical population mentioned above, respectively, two hundred seventy nine, two hundred and sixty seven and ‌three hundred and fifty one persons were selected by convenience sampling. Research instruments in three studies were psychological capital questionnaire and organizational citizenship behaviors questionnaire. Data were analyzed with the use of regression analysis (enter method). Results of first study revealed that, only hope, self efficacy and resiliency has predictive power for prediction of organizational citizenship behaviors toward individuals and hope, resiliency and optimism has predictive power for prediction of organizational citizenship behaviors toward organization. Results of second study indicated that, self-efficacy is marginal predictor of helping, and self-efficacy, hope and optimism are able to predict civic virtue. The results of third study showed that among the women teachers, of the four components of psychological capital, only self efficacy able to predict organizational citizenship behaviors toward organization. In sum, the results of this study show that in any given organizational structure, some of psychological capital components can be related to the organizational citizenship behaviors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • psychological capital
  • Organizational citizenship behaviors
  • hope
  • resiliency