مطالعات روانشناسی صنعتی و سازمانی

چکیده این پژوهش با هدف بررسی بنیان‌های انگیزشی رفتارهای مدنی اجباری و رفتارهای مدنی سازمانی متعارف اجرا شد. روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری پژوهش را کارکنان یک سازمان دولتی در شهر زنجان تشکیل دادند که از بین آن‌ها 212 نفر به شیوه‌ی نمونه‌گیری سهل‌الوصول انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای مدنی اجباری، پرسشنامه رفتارهای مدنی سازمانی و سیاهه منابع انگیزشی بودند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که از بین منابع انگزشی فقط انگیزش ابزاری با رفتارهای مدنی اجباری و فرآیند درونی، انگیزش خودپنداره بیرونی، انگیزش خودپنداره درونی و انگیزش درونی‌سازی هدف با رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد و دو بعد منابع انگیزشی شامل انگیزش خودپنداره درونی و انگیزش درونی‌سازی هدف با رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به سازمان دارای رابطه معنادار هستند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که انگیزش خودپنداره درونی پیش‌بینی‌کننده رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به افراد و انگیزش ابزاری (به‌صورت منفی) و انگیزش خودپنداره درونی (به‌صورت مثبت) پیش‌بینی‌کننده رفتارهای مدنی سازمانی معطوف به سازمان هستند. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که فقط انگیزش ابزاری (به‌‌صورت مثبت) و انگیزش خودپنداره درونی (به‌صورت منفی) پیش‌بینی‌کننده رفتارهای مدنی اجباری هستند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه ترجیح انصاف سائولی و بدیان و نیز بررسی رابطه بین ترجیح انصاف و رفتار جامعه‌پسند پنر بود. روش پژوهش توصیفی بود که با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی، تأییدی و آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی بر روی 300 کارمند مشغول به کار در سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در سال 1394 انجام شد. شرکت‌کنندگان از طریق نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. در این مطالعه پرسشنامه ترجیح انصاف سائولی و بدیان مشتمل بر 16 گویه و پرسشنامه رفتار جامعه‌پسند پنر مشتمل بر 30 گویه استفاده شد. نتایج نشان داد که پرسشنامه ترجیح انصاف با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی و چرخش واریماکس برای پرسشنامه ترجیح انصاف بیانگر سه عامل کشف‌شده برای ترجیح انصاف بود. تحلیل عاملی تأییدی با روش مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس برای پرسشنامه ترجیح انصاف سه عامل را تأیید کرد. در مورد بررسی پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ نتایج به‌دست آمده در مورد همسانی کل مقیاس و عوامل سه‌گانه حاکی از پایایی بالای مقیاس بود. با توجه به میزان قابل قبول روایی و پایایی هر دو پرسشنامه رفتار جامعه‌پسند پنر و ترجیح انصاف سائولی و بدیان، این دو ابزار برای پژوهش در ارتباط با رفتار جامعه‌پسند و ترجیح انصاف توصیه می‌شود.

چکیده این پژوهش باهدف شناسایی و تحلیل الگوی روابط ساختاری عوامل فردی، اجتماعی و سازمانی مؤثر بر رضایت شغلی معلمان شهر کرج انجام شد. پژوهش حاضر از نوع طرح‌های همبستگی بوده که در آن با استفاده از یک مدل ساختاری روابط بین متغیرها بررسی شد. تعداد 150 معلم مقاطع سه‌گانه آموزش ‌و پرورش شهر کرج به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته عوامل مؤثر بر رضایت شغلی معلمان و پرسشنامه رضایت شغلی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS نسخه 16 و روش‌های آماری همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دادند که عوامل مزایای شغلی، توازن کار-خانواده و نگرش شغلی به‌طور مستقیم، عوامل توسعه حرفه‌ای، حمایت مدیران و حمایت همسر از طریق عامل نگرش شغلی و حمایت همسر و استرس شغلی از طریق عامل توازن کار خانواده بر رضایت شغلی مؤثر بودند. مدل پژوهش توانست 53 درصد واریانس رضایت شغلی معلمان را تبیین کند. پیشنهاد می‌شود جهت افزایش رضایت شغلی معلمان برنامه‌هایی برای بهبود نگرش‌های شغلی معلمان از طریق توجه به مؤلفه‌های فردی، اجتماعی و سازمانی مدل حاضر اجرا شود.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر مستقیم سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی و همچنین اثر غیرمستقیم این رابطه از طریق استرس شغلی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان شرکت آب و نیروی شهر گتوند تشکیل می‌دهند که از بین آن‌ها تعداد 182 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های سرمایه روان‌شناختی، استرس شغلی، قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی بود. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. جهت آزمودن اثرهای واسطه‌ای در الگوی پیشنهادی از روش بوت‌استراپ در برنامه ماکرو پریچر و هیز (2008) استفاده شد. نتایج حاکی از اثر سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی، اثر استرس شغلی بر قصد ترک شغل، فرسودگی شغلی و عملکرد شغلی و اثر غیرمستقیم سرمایه روانشناختی بر قصد ترک شغل و فرسودگی شغلی از طریق استرس شغلی بود. همچنین، نتایج نشان داد که سرمایه روانشناختی از طریق استرس شغلی بر عملکرد شغلی اثر معنی‌داری ندارد. به‌طور‌کلی، یافته‌ها نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش نسبتاً خوبی با داده‌ها برخوردار است.

چکیده انجام و بهبود فرآیندهای سازمانی قویاً بستگی به توجه به نیازهای روانشناختی و انطباق آن‌ها با وظایف و مشاغل دارد. هدف اصلی این مطالعه دستیابی به میزان تأثیر عامل‌های اصلی شغل بر حالات اساسی روانشناختی کارکنان و تأثیر این حالات بر پیامدهای شغلی از طریق آزمون پیمایش تشخیص شغل (JDST) می‏باشد. بدین منظور 1000 نفر از کارکنان شرکت ملی نفت از طریق نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند که درنهایت با 757 پرسشنامه تحلیل‌ها انجام شد. نتایج نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین ابعاد اصلی شغل (تنوع مهارت، اهمیت وظیفه، هویت وظیفه، استقلال و پسخوراند)، حالات اساسی روانشناختی (تجربه معناداری شغل، تجربه مسئولیت‌پذیری شغل و تجربه آگاهی از نتایج) و پیامدهای شغلی (عملکرد و خشنودی شغلی) وجود دارد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه علی رهبری سازمانی با چابکی سازمانی با توجه به نقش میانجی‌گر رضایت شغلی و تعهد سازمانی بود. طرح پژوهش از نوع توصیفی و مبتنی بر الگویابی معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 325 نفر از کارکنان شرکت ملی حفاری ایران بود. 176 شرکت‌کننده در پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از چهار پرسشنامه رهبری سازمانی، چابکی سازمانی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی استفاده شد. یافته‌ها بیانگر برازش الگوی پیشنهادی با داده‌ها بود. نتایج همچنین نشان دادند رهبری سازمانی از طریق رضایت شغلی و تعهد سازمانی تأثیر مثبت و معنی‌داری بر چابکی سازمانی داشت. معنی‌داری مسیرهای مستقیم رهبری سازمانی بر رضایت شغلی، تعهد سازمانی و چابکی سازمانی و نیز رضایت شغلی و تعهد سازمانی بر چابکی سازمانی نیز مورد حمایت قرار گرفت.